ଷ୍ଟକହୋମ୍: ଅର୍ଥନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ୨୦୨୬ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନୋବେଲ୍ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଆମେରିକୀୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ରବର୍ଟ ଇ. ହଲ୍ ଓ ମାଇକେଲ୍ ଉଡଫୋର୍ଡଙ୍କୁ ମିଳିତ ଭାବେ ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ମାକ୍ରୋ ଅର୍ଥନୀତିର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ମାଇକ୍ରୋ ଅର୍ଥନୀତିର ଭିତ୍ତିଭୂମି ସମ୍ପର୍କିତ ଗବେଷଣା ଲାଗି ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଛି। ରୟାଲ୍ ସ୍ୱିଡିସ୍ ଏକାଡେମି ଅଫ୍ ସାଇନ୍ସେସ୍ ପକ୍ଷରୁ ସୋମବାର ଏହି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।
ଅର୍ଥନୀତିରେ ଉତ୍ଥାନ-ପତନ, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ବେକାରୀ ଓ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଭଳି ସମସ୍ୟାର ମୁକାବିଲା କରିବାରେ ଉଭୟଙ୍କ ଗବେଷଣା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ସଞ୍ଚୟ, ବ୍ୟବସାୟିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ନିବେଶ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ନେଇ ଲୋକଙ୍କ ଆଶା ଓ ଆଶଙ୍କା କିପରି ସମଗ୍ର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ, ତାହା ବୁଝିବାରେ ସେମାନଙ୍କ ଗବେଷଣା ସହାୟକ ହୋଇଛି।ଅର୍ଥନୀତିରେ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଦେଖାଦେଲେ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ନିଯୁକ୍ତି କମିବା ସହ ଲୋକଙ୍କ ଆୟ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ। ସେହିପରି ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଦରଦାମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଲାଗି ସରକାର ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ବିଭିନ୍ନ ନୀତିଗତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଡ଼େ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ କେଉଁ ନୀତି କେତେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବ ଏବଂ ତାହାର ପରିଣାମ କିପରି ହେବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଆକଳନ କରିବାରେ ଉଭୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞଙ୍କ ଗବେଷଣା ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇଛି।
ରବର୍ଟ ଇ. ହଲ୍ ଷ୍ଟାନଫୋର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିବାବେଳେ ମାଇକେଲ୍ ଉଡଫୋର୍ଡ କଲମ୍ବିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ। ହଲ୍ଙ୍କ ଗବେଷଣା ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଆୟ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଉତ୍ଥାନ-ପତନ ବୁଝିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଉଡଫୋର୍ଡଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମୁଦ୍ରାନୀତି, ସୁଧହାର ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଆଶା ଅର୍ଥନୀତିକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରେ, ତାହା ବୁଝିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ।
ଏହି ଗବେଷଣାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦିଗ ହେଉଛି ମୁଦ୍ରାନୀତି ଓ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ଲୋକଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଶାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସୁଧହାର ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ସଙ୍କେତ ଦେଲେ ଲୋକଙ୍କ ଋଣ ନେବା, ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବା ଓ ବ୍ୟବସାୟରେ ନିବେଶ କରିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଦଳିପାରେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଉତ୍ପାଦନ, ନିଯୁକ୍ତି ଓ ଦରଦାମ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ତେଣୁ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବା ପାଇଁ ନୀତିଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସହ ଲୋକଙ୍କ ଆଶା ଓ ବ୍ୟବହାରକୁ ବୁଝିବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ।ଅର୍ଥନୀତିରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଆଲଫ୍ରେଡ୍ ନୋବେଲ୍ଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ସ୍ୱିଡେନ୍ର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ୧୯୬୮ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୬୯ରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି। ଏହାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ନାମ ‘ସ୍ୱେରିଜେସ୍ ରିକ୍ସବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରାଇଜ୍ ଇନ୍ ଇକୋନୋମିକ୍ ସାଇନ୍ସେସ୍ ଇନ୍ ମେମୋରି ଅଫ୍ ଆଲଫ୍ରେଡ୍ ନୋବେଲ୍’। ଚଳିତ ବର୍ଷର ପୁରସ୍କାର ରାଶି ୧ କୋଟି ୨୦ ଲକ୍ଷ ସ୍ୱିଡିଶ୍ କ୍ରୋନା। ୨୦୨୫ରେ ଜୋଏଲ୍ ମୋକିର୍, ଫିଲିପ୍ ଆଘିଅନ୍ ଓ ପିଟର୍ ହୋୱିଟ୍ଙ୍କୁ ନବସୃଜନ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସମ୍ପର୍କିତ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଏହି ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା।