ନେପାଳ: କୈଳାସ ଯାତ୍ରାରେ ଯାଇଥିବା ଇଶା ଫାଉଣ୍ଡେସନର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ବଢ଼ିଛି ଚିନ୍ତା । ଚୀନ୍-ନେପାଳ ସୀମାନ୍ତ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୟଙ୍କର ଆକସ୍ମିକ ବନ୍ୟା ପରେ ଇଶା ଫାଉଣ୍ଡେସନର ୭୭ ଜଣ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇପାରିନଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି । ସେମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରହିଛି। ଏହାରି ଭିତରେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଦିନର ଘଟଣାକୁ ନେଇ ସଦ୍ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି । ସଦ୍ ଗୁରୁଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଯେତେବେଳେ ଆକସ୍ମିକ ବନ୍ୟା ମାଡ଼ି ଆସିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ କୈଳାସ ଯାତ୍ରା ଦଳ ଗିରୋଙ୍ଗ (Gyirong) ଇମିଗ୍ରେସନ ସେଣ୍ଟରରେ ଥିଲା। ଘଟଣାର ସମୟକୁ ମନେ ପକାଇ ସଦ୍ ଗୁରୁ କହିଛନ୍ତି, “ଆମେ ଯଦି ଆଉ ଟିକେ ବିଳମ୍ବରେ ଯାଇଥାନ୍ତୁ” । ପ୍ରକୃତିର ଏହି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ମଧ୍ୟରେ ଯାତ୍ରାର ସମୟ କିପରି କେବଳ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସବୁକିଛି ବଦଳାଇ ଦେଇପାରେ, ସଦ୍ ଗୁରୁଙ୍କ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ତାହାକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି ।
ଗିରୋଙ୍ଗ ହେଉଛି ହିମାଳୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ । ନେପାଳ ପଟୁ କୈଳାସ ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିବା ଅନେକ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଏହି ରୁଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଏଠାରେ ଇମିଗ୍ରେସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔପଚାରିକତା ସମ୍ପନ୍ନ କରିବା ପରେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆକସ୍ମିକ ବନ୍ୟା ପରେ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିଯାଇଛି । ପ୍ରବଳ ବନ୍ୟା ସ୍ରୋତ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ରାସ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି । ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯିବାରୁ କେଉଁଠି କେତେ ଲୋକ ଫସି ରହିଛନ୍ତି, ସେନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ପାଇବା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିଛି । ଏହି କାରଣରୁ ‘ପତ୍ତା ମିଳୁନି’ ବା ‘ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇପାରୁନି’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମୃତ କିମ୍ବା ଆହତ ବୋଲି ଧରିନେବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ । ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ନିଶ୍ଚିତ ସୂଚନା ମିଳିପାରୁନାହିଁ । ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ଏବେ ଇଶା ଫାଉଣ୍ଡେସନର ୭୭ ଜଣ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ । ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ସେମାନଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଜାଣିବା ଉପରେ ଜୋର୍ ଦିଆଯାଉଛି ।
ଅନ୍ୟପଟେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ରାସ୍ତା ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଦ୍ଧାର ଓ ସନ୍ଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଆହୁରି କଠିନ କରୁଛି। ହିମାଳୟର ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଣିପାଗ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନିଶ୍ଚିତ । ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼, ଗଭୀର ଉପତ୍ୟକା ଓ ସୀମିତ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ କୌଣସି ବଡ଼ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରେ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ପାଲଟିଥାଏ । କୈଳାସ ଯାତ୍ରା ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଆସ୍ଥା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ସହ ଜଡ଼ିତ । କିନ୍ତୁ ଏଥର ଆକସ୍ମିକ ବନ୍ୟା ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଏକ ଗଭୀର ଅନିଶ୍ଚିତତା ଭିତରକୁ ଠେଲିଦେଇଛି । ୭୭ ଜଣଙ୍କ ପରିବାର ଓ ନିକଟଜନ ଏବେ ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବା ଖବରକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି । ସଦ୍ ଗୁରୁଙ୍କ “ଆମେ ଯଦି ଆଉ ଟିକେ ବିଳମ୍ବରେ ଯାଇଥାନ୍ତୁ” ମନ୍ତବ୍ୟ ଏବେ ସେହି ଦୁଃଖଦ ସମୟର ଏକ ଗଭୀର ପ୍ରତିଫଳନ ପାଲଟିଛି। ହିମାଳୟରେ କେତେବେଳେ କେବଳ କିଛି ଘଣ୍ଟା କିମ୍ବା କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତର ବ୍ୟବଧାନ ଯାତ୍ରାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ରକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇପାରେ । ଏବେ ଅପେକ୍ଷା, ୭୭ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ନିଶ୍ଚିତ ଖବର କେବେ ମିଳିବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହ କେବେ ଯୋଗାଯୋଗ ସ୍ଥାପନ ହୋଇପାରିବ ।