ନୌସେନାର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବ ବ୍ରହ୍ମୋସ୍; ୬୬୧ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ କଲା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ

Screenshot 2026 10 07

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଯୁଦ୍ଧପୋତଗୁଡ଼ିକର ସାମୁଦ୍ରିକ ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ୬୬୧.୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଅଧୀନରେ ନୌସେନାର ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ‘ବ୍ରହ୍ମୋସ୍’ (BrahMos) ଫାୟାର୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ଲଞ୍ଚର କିଣାଯିବ । ମଙ୍ଗଳବାର (ଅକ୍ଟୋବର ୬) ଦିନ ‘ବ୍ରହ୍ମୋସ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍’ (BAPL) ସହିତ ଏହି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଜଣାଇଛି ଯେ, ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ‘ବାୟ (ଭାରତୀୟ-IDDM)’ ଶ୍ରେଣୀ ଅଧୀନରେ ବ୍ରହ୍ମୋସ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍‌କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।

ରକ୍ଷା ସଚିବ ରାଜେଶ କୁମାର ସିଂହଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। IDDM ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ଡିଜାଇନ୍, ବିକାଶ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ କରାହୋଇଥିବ । ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଅତିକମରେ ୬୮ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଦେଶୀ ଉପାଦାନ ରହିବ, ଯାହା ଦେଶରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।

ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ, ଗୋଟିଏ ପଟେ ନୌସେନା ଯୁଦ୍ଧପୋତଗୁଡ଼ିକର ନଜର ରଖିବା, ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରାଯିବ, ଅନ୍ୟ ପଟେ ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଓ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତାର ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରଗତି ଘଟିବ। ବ୍ରହ୍ମୋସ୍ (BrahMos) ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଅନେକ ଅଗ୍ରଣୀ ଯୁଦ୍ଧପୋତରେ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହା ସାମୁଦ୍ରିକ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ନୌସେନାର ମୁଖ୍ୟ ‘ଭୂପୃଷ୍ଠ-ରୁ-ଭୂପୃଷ୍ଠ’ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଏହା ସୁପରସୋନିକ୍ ଗତିରେ ଦୂର ଦୂରାନ୍ତରେ ଥିବା ସ୍ଥଳଭାଗ ଓ ସମୁଦ୍ରସ୍ଥିତ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଭେଦ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି।

ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପ, ବିଶେଷକରି କ୍ଷୁଦ୍ର, ଛୋଟ ଓ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ (MSME) ଗୁଡ଼ିକର ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବ। ଏହା ସହିତ, ଏହା ଆଗାମୀ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବା ସହିତ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସାମରିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ସ୍ୱଦେଶୀକରଣ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଅଟେ।

ବ୍ରହ୍ମୋସ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରାୟ ‘ମାକ୍ ୨.୮’ (Mach 2.8) ଗତିରେ ଉଡ଼ିଥାଏ। ଏହାର ମାନକ ସଂସ୍କରଣର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ପରିସର (range) ପ୍ରାୟ ୨୯୦ କିଲୋମିଟର ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଥିବାବେଳେ, ଏହାର ସମ୍ପ୍ରସାରିତ-ପରିସର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସ୍କରଣଗୁଡ଼ିକ ୪୦୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଦୂରତାରେ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳକୁ ଭେଦ କରିପାରିବ। ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠର ଅତି ନିକଟ ଦେଇ ଉଡ଼ିବାର କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟ ରଖିଥାଏ, ଯାହା ଏହାକୁ ରାଡାର୍ ଚିହ୍ନଟରୁ ବର୍ତ୍ତିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।

ଏଥିରେ ଇନର୍ସିଆଲ୍ ନାଭିଗେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍, ରାଡାର୍-ଆଧାରିତ ଟର୍ମିନାଲ୍ ଗାଇଡାନ୍ସ ଏବଂ ସାଟେଲାଇଟ୍ ନାଭିଗେସନ୍ ସହାୟତା ଭଳି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସହିତ ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ୱାରହେଡ୍ (ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ର ଶୀର୍ଷଭାଗ) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି। ନୌସେନା ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମୋସ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ‘ସାଲଭୋ’ (salvo) କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ପଥ ଦେଇ ଅଳ୍ପ ବ୍ୟବଧାନରେ ଏକାଧିକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ।

ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସାମରିକ ଭାଗୀଦାରୀକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପାଇଁ ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ପାକିସ୍ତାନ ଚୀନ୍‌ଠାରୁ ଫ୍ରିଗେଟ୍, ସବ୍‌ମେରାଇନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନୌସେନା ସାମଗ୍ରୀ ମିଳୁଛି । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ୬୬୧ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏହି ଚୁକ୍ତି କେବଳ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କ୍ରୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ସାମୁଦ୍ରିକ ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷମତାକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଉନ୍ନତ କରିବାର ଏକ ରଣନୀତିର ଅଂଶବିଶେଷ ଅଟେ।

Share